Dziś trochę dłuższa część a to dlatego, że majowie zapowiedzieli na ten tydzień koniec świata Uśmiech. A tak na poważanie to idą święta i kolejne części już w nowym roku będą publikowane.

Po zdefiniowaniu wizji dla architektury kolejnym etapem jest budowa modeli opisujących architektury biznesową, informacyjną i technologiczną, z uwzględnieniem architektury bazowej (tej która teraz funkcjonuje w korporacji) oraz architektury docelowej. Enterprise Architect, zgodnie z założeniami zawartymi w standardzie Archimate, proponuje trzy typy diagramów: diagram warstwy biznesowej, diagram warstwy aplikacji i diagram warstwy technologii. Jednakże nic nie stoi na przeszkodzie aby w diagramie warstwy biznesowej korzystać z elementów przypisanych do warstwy aplikacji, co jest całkiem logiczne biorąc pod uwagę fakt, że model architektury korporacyjnej służy przede wszystkim do opisu powiązania pomiędzy światem biznesu, a światem IT.

Zgodnie z założeniami Archimate architektura biznesowa skupia się m.in. wokół serwisów, procesów i funkcji biznesowych. Proces biznesowy opisuje wewnętrzne zachowanie organizacji, które jest wymagane do realizacji zbioru produktów i usług biznesowych. Funkcje biznesowe, podobnie jak procesy biznesowe, także opisują wewnętrzne zachowanie organizacji, jednak ich celem jest zapewnienie zasobów biznesowych, umiejętności, kompetencji, wiedzy, itp. Usługa biznesowa natomiast ma za zadanie spełnienie konkretnych potrzeb biznesowych klienta (zewnętrznego, jak i wewnętrznego). Usługa biznesowa powinna dostarczać określoną funkcjonalność/wartość dla klienta, która ma określone dla niego znaczenie. Usługi biznesowe realizowane są poprzez procesy i funkcje biznesowe. Analizując architekturę biznesową musimy uwzględnić, których usług, procesów i funkcji biznesowych będą dotyczyły prace architektoniczne dla danego projektu. Musimy uwzględnić, które elementy architektury biznesowej będę modyfikowane, dodawane i usuwane. Każdy z tych elementów powinien zostać opisany na wcześniej ustalonym poziomie szczegółowości. Jeśli elementy zostały już opisane podczas wcześniejszych prac architektonicznych, to opisy te powinny zostać zweryfikowane i w razie potrzeby uzupełnione lub zmodyfikowane.

Analizując przykład ModBanku zostały wybrane cztery podstawowe usługi, których prace architektoniczne dotyczą:

  • Usługa sprzedaży kredytu hipotecznego,
  • Usługa sprzedaży kredytu konsumpcyjnego,
  • Usługa sprzedaży mikropożyczki,
  • Usługa sprzedaży kredytu samochodowego.

Oczywiście liczba wybranych usług została ograniczona na potrzeby przykładu. W rzeczywistości liczba ta byłaby znacznie dłuższa i uwzględniała by nie tylko usługi sprzedaży kredytów, ale także inne świadczone dla klientów, jak np. usługi dostępu do informacji o przyznanych kredytach, kartach kredytowych, itp. Na diagramie poniżej zostały przedstawione usługi, których prace architektoniczne dotyczą wraz ze wskazaniem, że są one wykorzystywane przez rolę biznesową Nabywca kredytu, a realizowane są natomiast przez odpowiednie procesy biznesowe.

image

Rysunek 12 Diagram usług i procesów biznesowych, których dotyczą prace architektoniczne

Archimate dla niektórych elementów należących do różnych warstw (biznesowej, aplikacji, technologii) wykorzystuje podobne piktogramy. Na przykład piktogramy usługi biznesowej, aplikacji i technologii mają takie same kształty. Dla rozróżnienia tych elementów na diagramach Enterprise Architect domyślnie stosuje ich kolorystykę zgodną z tą zawartą w specyfikacji Archimate. Dla elementów warstwy biznesowej stosuje kolor żółty, warstwy aplikacji – niebieski, warstwy technologii – zielony.

Jak już wcześniej wspomniałem każdy element, który dotyczy prac architektonicznych związanych z danym projektem powinien zostać opisany na odpowiednim dla danego projektu poziomie szczegółowości. Do opisu poszczególnych procesów biznesowych możemy wykorzystać pole Notes we właściwościach procesu biznesowego lub wspomniany wcześniej mechanizm Linked Document. Możemy także wykorzystać możliwość podpięcia pod określony element diagramu, który będzie przedstawiał przebieg danego procesu. Aby tego dokonać możemy z menu kontekstowego danego elementu wybrać opcję Add | Add Diagram, a następnie w oknie dialogowym New Diagram wybrać interesujący nas typ diagramu. Dla opisu procesu biznesowego możemy skorzystać np. z diagramu aktywności (UML Behavioral | Acivity) lub diagramu BPMN (BPMN 2.0 | Business Process). Nowo dodane elementy do takiego diagramu, jak i sam diagram, będą podpięte w drzewie projektu pod gałąź reprezentującą element, do którego ten diagram utworzyliśmy. Jeżeli planujemy podpiąć pod dany element więcej diagramów warto rozważyć możliwość skorzystanie z opcji menu kontekstowego Add | Activity | with Activity Diagram. Opcja ta podepnie pod dany element aktywność wraz z diagramem aktywności, co pozwoli oddzielić elementy jednego diagramu od drugiego. Istnieje także możliwość zmiany typu podpiętego elementu i jego diagramu. Na diagramie poniżej został zaprezentowany diagram aktywności przedstawiający bardzo uproszczony przebieg procesu biznesowego Sprzedaż kredytu konsumpcyjnego.

imageimage

Rysunek 13 Sprzedaż kredytu konsumpcyjnego

Posługując się dalej przykładem ModBanku, gdy już zidentyfikowaliśmy procesy biznesowe, które będą modyfikowane w ramach projektu dotyczącego włączenia w struktury banku nowo nabytych spółek możemy dokonać analizy realizacji tych procesów przez usługi aplikacji, co pozwoli nam zidentyfikować elementy oprogramowania i infrastruktury, które będziemy musieli uwzględnić podczas dalszego modelowania architektury korporacyjnej. Na diagramach poniżej przedstawiłem obszar realizacji wybranych procesów biznesowych przez usługi aplikacji dla architektury istniejącej.

image

Rysunek 14 Architektura istniejąca: Realizacja procesu „Sprzedaż kredytu hipotecznego” przez usługi aplikacji

image

Rysunek 15 Architektura istniejąca: Realizacja procesu „Sprzedaż mikropożyczki” przez usługi aplikacji

image

Rysunek 16 Architektura istniejąca: Realizacja procesu „Sprzedaż kredytu samochodowego” przez usługi aplikacji

Na dwóch ostatnich diagramach została wykorzystana relacja grupowania dla usług aplikacji aby zaznaczyć, że dana grupa usług aplikacji należy do systemów informatycznych odpowiedniej firmy: udzielającej mikropożyczek (TS) i udzielającej kredyty samochodowe (KS). Język Archimate relację grupowania definiuje jako relację, która wskazuje, że dane obiekty należą do tej samej grupy określonej za pomocą wybranego kryterium. W tym przypadku kryterium dotyczyło przynależności do systemów informatycznych określonej firmy. Na diagramach powyżej możemy także zauważyć różnicę pomiędzy piktogramami reprezentującymi zdarzenia biznesowe. Na pierwszym diagramie została wykorzystana reprezentacja zdarzenia jako ikona, natomiast na dwóch następnych w postaci prostokąta, zawierającego małą ikonę w prawym górnym roku. Enterprise Architect pozwala nam na stosowanie tych dwóch notacji w zależności od upodobań. Należy natomiast pamiętać, że stosowanie mieszanej notacji dla tych samych typów elementów na tych samych diagramach lub grupach diagramów może spowodować obniżenie ich czytelności. Przełączenie sposobu wyświetlania notacji dla wybranego elementu możemy zmienić przez kliknięcie na dany element na diagramie i włączenie/wyłączenia w menu kontekstowym opcji Advanced | Use Rectangle Notation.

image

Rysunek 17 Przełączanie sposobu wyświetlania piktogramu elementu na diagramie

Analizując diagramy realizacji procesów biznesowych dla architektury istniejącej możemy zauważyć, że niektóre procesy wykorzystują usługi aplikacji, które udostępniają podobne funkcjonalności. Usługi te powinny zostać zintegrowane z już istniejącymi w ModBanku przez włączenie komponentów je realizujących do portfela aplikacji ModBanku, czy też implementację nowych lub aktualizację istniejących komponentów w portfelu aplikacji. Na diagramie poniżej przedstawiłem model realizacji procesów biznesowych przez zintegrowane usługi biznesowe dla architektury docelowej.

image

Rysunek 18 Architektura docelowa: Realizacja procesów biznesowych przez usługi aplikacji

Aby lepiej przedstawić w przykładzie, że te same usługi aplikacji są wykorzystywane przez różne procesy biznesowe realizacja trzech głównych procesów biznesowych przez aplikacje biznesowe zostały przedstawione na jednym diagramie.

Na potrzeby przykładu zakres prac architektonicznych w domenie biznesowej został przedstawiony w ograniczonej formie i na bardzo wysokim poziomie abstrakcji. Jednak już teraz jesteśmy w stanie zidentyfikować usługi aplikacji, które będziemy musieli uwzględnić w pracach dotyczących architektury aplikacji. Identyfikacji możemy dokonać poprzez analizę utworzonych wcześniej modeli dla architektury istniejącej i docelowej. Możemy także skorzystać z narzędzi dostępnych w Enterprise Architect do śledzenia powiązań. Jednym z takich narzędzi jest macierz powiązań Relationships Matrix. Macierz powiązań możemy uruchomić wybierając z menu głównego aplikacji opcję View | Relationships Matrix. W otworzonym oknie wybieramy zakres danych do analizy w macierzy, przez uzupełnienie pól: Source – elementy zostaną dodane w pionie do pierwszej kolumny, Target – elementy zostaną dodane w poziomie do pierwszego wiersza. Wybierając zakres elementów możemy wybrać pakiet z którego elementy będą pochodziły lub wyszukać elementy w modelu za pomocą jednego ze zdefiniowanych filtrów, jak pokazałem na rysunku poniżej.

image

Rysunek 19 Wybieranie zakresu danych do analizy w Relationships Matrix

Na rysunku poniżej przedstawiłem widok macierzy powiązań pomiędzy procesami biznesowymi i usługami aplikacji. Zakres powiązań został ograniczony do relacji Używany przez.

image

Rysunek 20 Widok Relationships Matrix dla procesów biznesowych i usług aplikacji powiązanych relacją Używany przez

Analizując macierz powiązań jesteśmy w stanie wyśledzić, które usługi aplikacji znajdą się w obszarze naszych zainteresować podczas modelowania architektury aplikacji. Rozwiązanie to wykaże nam jednak tylko bezpośrednie powiązania pomiędzy analizowanymi elementami. Analizując obszar zmian w architekturze korporacyjnej musimy jednak bardzo często przeanalizować także powiązania pośrednie pomiędzy elementami.

Zostaw odpowiedź

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć tych HTML tagów i atrybutów: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

Close